U laboratorioil ruleta · Laboratorio · Estadística · 8 minuto

U xakʼalil chi-cuadrado

Le xakʼal suuk utiaʼal u kʼáatchiʼ “le 37 xookoʼobaʼ, letiʼ' wa le baʼax bin u tsʼáa junpʼéel toj ruedaoʼ?”

Kóom núukbesaj

χ² = Σ (ilaʼan − páaʼtaʼan)² / páaʼtaʼan tiʼ tuláakal le 37 joʼoloʼ. Ket yéetel u tʼíitil chi-cuadrado yéetel 36 u gradoʼob jáalkʼabil utiaʼal a kaxtik u tojol p.

estadístico
Σ (O−E)²/E
df
36
crítico tiʼ 5%
51.0
crítico tiʼ 1%
58.6

Bix u xokaʼal

U xook ku páaʼtaʼal tiʼ cada joʼolnuʼukulJoʼolJunpʼéel tiʼ le 37 chan joʼol yaan u número yóokʼol le rotoroʼ. Uláakʼ u kʼaabaʼ: casilla, ranura.Xok tuláakal → n/37. Tiʼ cada joʼol, beet cuadrado u jelaʼanil ichil le ilaʼan yéetel le páaʼtaʼanoʼ, ka a tʼox yéetel le páaʼtaʼanoʼ; muchʼkíint le 37 xóotʼoloʼ. Junpʼéel toj rueda ku tsʼáaik xookoʼob kex 36 tu promedio (le u gradoʼob jáalkʼabiloʼlaboratorioU gradoʼob jáalkʼabilU yaʼabil valoroʼob tu juunaloʼob ich junpʼéel estadístico. Tiʼ junpʼéel xakʼal chi-cuadrado yóokʼol 37 joʼol letiʼ 36, tumen le xookoʼob kʼaʼabéet u muchʼkíintikoʼob le total.Xok tuláakal →), yéetel junpʼéel desviación estándarmatemáticasDesviación estándarU raíz cuadrada varianza; le náachil suukaʼan ichil junpʼéel jóokʼol yéetel u tojol ku páaʼtaʼal.Xok tuláakal → tiʼ kex 8.5. Yóokʼol 51.0 significativo tiʼ u xuʼul 5%; yóokʼol 58.6 tiʼ 1%. U Wheel Bias Analyzer ku xokik le estadísticooʼ yéetel u jaajil u tojol plaboratorioU tojol pU páajtalil u yilaʼal junpʼéel náachil kex jumpʼéeliliʼ u nojochil yéetel le ilaʼanoʼ wa toj kaʼach le ruedaʼ.Xok tuláakal → yéetel u función gamma incompleta regularizada.

n suutku páaʼtaʼal tiʼ cada joʼolσ tiʼ cada joʼoljunpʼéel joʼol tiʼ +2σjunpʼéel joʼol tiʼ +3σ
370103.11619
1,000275.13742
3,7001009.9120130
10,00027016.2303319
37,0001,00031.21,0621,094
σ ≈ √(n·p·(1−p)) yéetel p = 1/37. Ichil 1,000 suut, junpʼéel joʼol jóokʼ 37 téen maʼ jelaʼan iʼ; junpʼéel jóokʼ 42 téen kʼaʼanaʼan u kaʼa muestra.

Junpʼéel eʼesajil xoktaʼan

1,000 suut. Treinta y seis joʼol ku jóokʼoloʼob ichil 20 tak 34 téen; le joʼol 8 jóokʼ 41 téen. Le páaʼtaʼanoʼ 27.03. U xóotʼol le joʼol 8 tu juunal (41 − 27.03)²/27.03 = 7.2. Tuukult le uláakʼ 36 xóotʼoloʼob ku muchʼkíintikoʼob 38 (suuk). χ² = 45.2 tiʼ 36 df, p ≈ 0.14. Maʼ significativo iʼ: junpʼéel toj rueda ku beetik lelaʼ junpʼéel téen tiʼ ukpʼéel. Le joʼol 8 junpʼéel candidato, maʼ junpʼéel kaxtaʼan baʼal, yéetel u núukil uláakʼ mil suut.

Baʼaxoʼob ku tuukultaʼal

Suutoʼob tu juunaloʼobmatemáticasSuutoʼob tu juunaloʼobCada suut yaan le páajtalil jumpʼéeliliʼ, mix baʼal u yil baʼax úuch táanil. Letiʼ u chuun cada xook ich le sitioaʼ.Xok tuláakal →, yéetel xookoʼob ku páaʼtaʼaloʼob tiʼ kex 5 tiʼ cada joʼol, lelaʼ u kʼáat u yaʼal n ≥ 185 utiaʼal u meyaj le xakʼaloʼ, yéetel jach asab yaʼab utiaʼal ka u tsʼáa baʼal kʼaʼanaʼan. U muchʼkíintaʼal suutoʼob tiʼ jejeláas ruedaʼob ku pʼiʼitik le yáax tuukuloʼ ich u yóol (táan a xakʼaltik junpʼéel muchʼkíintaʼan baʼal, maʼ junpʼéel rueda). Junpʼéel u beel u firma crupier bin u pʼiʼit ich jaajil, yéetel bin u nojochkuntik le χ² kex mix junpʼéel joʼol ku jóokʼol asab yaʼab tumen u wíinklil rueda.

U firma crupier ich ruletaU suutoʼob ruleta tu juunaloʼob

Pearson yéetel Monte Carlo

Karl Pearson tu jóokʼsaj le xakʼal tu jaʼabil 1900, yéetel junpʼéel tiʼ u yáax eʼesajiloʼob xoktaʼanoʼob 26,306 suut ruleta tsʼíibtaʼanoʼob ich Monte Carlo; tu kaxtaj jach maʼ keetoʼob utiaʼal u yantaloʼob chéen suerte, yéetel tu yaʼalaj “Monte Carlo roulette… is not a game of chance” (u ruleta Monte Carlo maʼ junpʼéel báaxal tiʼ suerte iʼ). Tu paach, uláakʼ máaxoʼob tu tsʼíibtoʼob tu yaʼaloʼob le periodistaʼob tu tsʼíibtoʼob le suutoʼob utiaʼal junpʼéel periódicooʼ tu tuukultoʼob yaʼab tiʼ letiʼob, lelaʼ u kaambalil tu juunal yóokʼol tuʼux ku taal le datosoʼ.

Le xakʼal yéetel le ruedaoʼ
1900

Pearson ku jóokʼsik u xakʼalil chi-cuadrado tiʼ bondad de ajuste, yéetel suutoʼob Monte Carlo bey eʼesajil.

u jaʼaboʼob 1900

Ku kʼáatchiʼitaʼal le datos tiʼ le suutoʼoboʼ; le máaxoʼob tu tsʼíibtoʼoboʼ bey tu tuukultoʼob yaʼab suut.

u jaʼaboʼob 1920

Fisher ku tsʼáaik tu beel u gradoʼob jáalkʼabil; le 5% ku suuktal.

u jaʼaboʼob 1940–50

Le estadísticoʼoboʼ ku meyajtikoʼob suutoʼob ruleta bey u datosil libroʼob utiaʼal xakʼaloʼob tiʼ keetil.

u jaʼaboʼob 1990

U familia García-Pelayo ku meyajtikoʼob le métodooʼ yéetel jaaj datos tsʼíibtaʼanoʼob yéetel ku náajaloʼob ich Madrid.

bejlaʼe

Le casinoʼoboʼ ku meyajsikoʼob le junpʼéel xakʼaloʼ tiʼ u ruedaʼob bey mantenimiento suuk.

U xakʼal Pearson tu jaʼabil 1900 tu kaxtaj le suutoʼob Monte Carlo jach maʼ keetoʼob; le máaxoʼob tu tsʼíibtoʼob utiaʼal le periódicooʼ tu tuukultoʼob yaʼab tiʼ letiʼob.

U ruleta Monte Carlo

Junpʼéel jaaj xakʼal: ruedaʼob automáticoʼob ich Las Vegas

Le máaxoʼob ku báaxaloʼ suuk u tuukultikoʼob junpʼéel rueda automático ku náachkuntik le bóolaʼnuʼukulBóolaLe chan bóola ku pulaʼal yóokʼol u bej, tu kʼáat bix u suut le rotoroʼ. U bóolaʼob bejlaʼeʼ ku beetaʼal yéetel ivorina wa Teflón, 18–21 mm.Xok tuláakal → tiʼ nojoch apuestaʼob. Junpʼéel xakʼal tu jaʼabil 2017 tu xakʼaltaj le tuukulaʼ ich u ruedaʼob Interblock minaʼan crupier yéetel kaʼapʼéel ceroruedaCeroLe chéen junpʼéel yaʼax joʼol maʼ tu chʼaʼik mix junpʼéel apuesta junpʼéel tiʼ junpʼéel, docena wa columna; tuʼux ku taal u náajal casino. Uláakʼ u kʼaabaʼ: junpʼéel cero, 0.Xok tuláakal → ich Las Vegas, yéetel apuesta tiʼ junpʼéel arco tiʼ joʼopʼéel número yéet kajaloʼob, bix u apuesta junpʼéel máax ku pʼisik rueda yéetel reloj. Ichil 299 suut le arcooʼ náaj 29 téen, tu kʼexel 39.3 ku páaʼtaʼal; junpʼéel toj rueda ku tsʼáaik u chʼíiʼil beyaʼ kex 4% tiʼ le kʼiinoʼ. Le chi-cuadrado tiʼ tuláakal le 38 joʼoloʼ 45.29 tiʼ 37 u gradoʼob jáalkʼabil: p = 16.5%. Junpʼéel u kaʼa muestra tiʼ 1,204 suut ich óoxpʼéel rueda tu tsʼáaj χ² = 34.79, p = 57%, yéetel mix junpʼéel arco tiʼ jeʼel bix u nojochil xakʼaltaʼab significativo. Le kaʼapʼéel muestraʼob tu jumpuli, 1,503 suut, tu tsʼáajoʼob χ² = 41.75, p = 27%. Le jóokʼoloʼ: minaʼan chíikul ku péektsiltaʼal le bóolaʼ. Le yáax muestra tu juunal bey maʼ toj u yilaʼal; le u kaʼa muestra tu jaajkuntaj.

muestrasuutχ²dfp
yáax29945.293716.5%
u kaʼa, óoxpʼéel rueda1,20434.793757%
le kaʼapʼéeloʼ1,50341.753727%
Le xookoʼoboʼ tiʼ le xakʼal 2017oʼ; cada u tojol p ku jóokʼol tiʼ u χ². Junpʼéel rueda yéetel kaʼapʼéel cero yaan 38 joʼol, le beetik 37 u gradoʼob jáalkʼabil.

Asab náach tiʼ chi-cuadrado

Utiaʼal chéen junpʼéel joʼol ku tuukultaʼal, junpʼéel xakʼal binomial asab muukʼaʼan. Utiaʼal junpʼéel arco ku tuukultaʼal, u xakʼalil z tiʼ xóotʼolruedaXóotʼolJunpʼéel xóotʼol tiʼ joʼoloʼob yaan tu tséel jumpʼéel ich rueda, maʼ letiʼ junpʼéel muchʼ ich le tsʼíibil mesaiʼ.Xok tuláakal → ich u jeʼel u xakʼalil xóotʼoloʼob. Chi-cuadrado u xakʼal tiʼ tuláakal: ku yaʼalik teech yaan baʼal maʼ toj, baleʼ maʼ tu yaʼalik baʼax. Meyajs táanil, ka tsʼoʼokeʼ pakt.

U xakʼalil xóotʼoloʼob

Fórmula

χ² = Σᵢ (Oᵢ − Eᵢ)² / Eᵢ
Eᵢ = n / 37 · df = 36
xook crítico: 51.0 (5%) · 58.6 (1%)

Kʼáatchiʼob

Baʼaxten 36 u gradoʼob jáalkʼabil yéetel maʼ 37?

Le 37 xookoʼoboʼ kʼaʼabéet u muchʼkíintikoʼob n, le beetik chéen 36 jáalkʼaboʼob utiaʼal u kʼeexeloʼob.

Baʼax χ² bin u yeʼes junpʼéel rueda jach maʼ toj?

Junpʼéel rueda yéetel junpʼéel joʼol tiʼ 1/25 ichil 10,000 suut bin u tsʼáa junpʼéel u xóotʼol joʼol kex 60 tu juunal; χ² kex 100, p kex cero.

Jeʼel wa u páajtal in meyajsik yéetel 200 suut?

Jeʼel u páajtal, yéetel 5.4 ku páaʼtaʼal tiʼ cada joʼol. Baleʼ mix baʼal bin u kaxt, chéen wa junpʼéel rueda yéetel junpʼéel joʼol kʼalaʼan yéetel pegamento.

Utiaʼal a cheʼej

Muchʼkíint u cuadrado le baʼaxoʼob ku sorprenderkechoʼ. Ket yéetel 51.0.

Muchʼkíint u cuadrado le baʼaxoʼob ku sorprenderkechoʼ. Ket yéetel 51.0.

Fuenteʼob

  1. Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…” Philosophical Magazine 50(302), 1900.
  2. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, 3rd ed., 1968. Gambler’s ruin, u capítulo XIV.
  3. Wizard of Odds. “Organic Roulette Experiment.” Marzo 2017; tsʼoʼok u tumbenkuntaʼal 3 agosto 2026.
xakʼaltaʼab 2026-09-28modelo: ruleta europea, junpʼéel cerometodología ↗fuenteʼob ↗